पर्साको सडकमा ‘राडर’ को निगरानी, ट्राफिक अनुशासनमा श्रेष्ठको कडा एक्सन

वीरगञ्ज । पर्साका सडकमा तीव्र गतिमा सवारी चलाउनेदेखि ट्राफिक नियमलाई बेवास्ता गर्ने चालकसम्म अब ट्राफिक प्रहरीको निगरानीबाट उम्किन सहज नहुने संकेत देखिएको छ। जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय पर्साको नेतृत्व प्रहरी निरीक्षक दिपेन्द्र श्रेष्ठले सम्हालेयता सडक अनुशासन र सवारी व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राख्दै निगरानी तथा चेकजाँचलाई थप प्रभावकारी बनाइएको छ।

श्रेष्ठको नेतृत्वमा ट्राफिक प्रहरीको सक्रियता केवल सडकमा सवारी रोकेर कागजपत्र जाँच गर्ने परम्परागत अभ्यासमा सीमित देखिँदैन। तीव्र गति नियन्त्रण, ट्राफिक नियमको पालना, नियमित अनुगमन र दुर्घटना न्यूनीकरणसँगै नागरिकमा सडक सुरक्षासम्बन्धी चेतना फैलाउने अभियानलाई समेत समानान्तर रूपमा अघि बढाइएको छ।

विशेषगरी तीव्र गतिका कारण हुने सम्भावित दुर्घटना नियन्त्रण गर्न राडर गनमार्फत सवारीको गति मापन गर्ने अभियानलाई प्राथमिकता दिइएको छ। राजमार्गमा तीव्र गतिमा गुड्ने सवारीलाई लक्षित गर्दै गरिएको यस्तो निगरानीले चालकलाई ‘सडक खाली छ भन्दै जथाभावी गति बढाउने’ प्रवृत्तिमाथि प्रत्यक्ष अंकुश लगाउने प्रयास गरेको देखिन्छ।

यसैक्रममा हिजो प्रहरी निरीक्षक श्रेष्ठको निर्देशनमा प्रहरी नायब निरीक्षक महेन्द्र पन्थीको कमाण्डमा खटिएको ट्राफिक प्रहरी टोलीले राजमार्गमा राडर गन प्रयोग गरी सवारीसाधनको गति जाँच गरेको थियो। निर्धारित गतिसीमा उल्लङ्घन गरी तीव्र गतिमा सवारी चलाउने चालकलाई नियन्त्रणमा लिएर प्रचलित कानुनबमोजिम कारबाही गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।

ट्राफिक व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण प्रश्न केवल ‘कति सवारीलाई कारबाही गरियो?’ भन्ने होइन, कारबाहीपछि चालकको व्यवहार कति बदलियो र दुर्घटनाको जोखिम कति घट्यो? भन्ने हो। यही दृष्टिकोणबाट हेर्दा श्रेष्ठको नेतृत्वमा कारबाहीसँगै सचेतनालाई पनि प्राथमिकता दिइनु सकारात्मक पक्ष मान्न सकिन्छ।

‘कारबाहीभन्दा पहिले सचेतना, दुर्घटनाभन्दा पहिले सावधानी’ भन्ने सोचका साथ ट्राफिक गतिविधिलाई अघि बढाइएको देखिन्छ। गाउँघर, बजार क्षेत्र तथा विभिन्न समुदायमा पुगेर ट्राफिक नियम, सडक अनुशासन र सुरक्षित यात्राबारे जानकारी गराउने कार्यले ट्राफिक प्रहरी र नागरिकबीचको सम्बन्धलाई समेत थप प्रभावकारी बनाउन सक्छ।

पर्सामा मुख्य राजमार्गदेखि सहरी क्षेत्र र ग्रामीण सडकसम्म सवारी चाप बढिरहेको अवस्थामा ट्राफिक व्यवस्थापन आफैंमा चुनौतीपूर्ण विषय हो। यस्तो अवस्थामा प्रहरीको उपस्थिति केवल दुर्घटना भएपछि पुग्ने होइन, दुर्घटना हुनुअघि नै जोखिम पहिचान गरेर नियन्त्रण गर्ने हुनुपर्ने आवश्यकता हुन्छ।

प्रहरी निरीक्षक श्रेष्ठको सक्रियताले यही preventive policing अर्थात् घटना भएपछि मात्र प्रतिक्रिया दिनेभन्दा घटना हुनुअघि नै जोखिम नियन्त्रण गर्ने अभ्यासलाई जोड दिएको देखिन्छ। तीव्र गति, लापरबाहीपूर्ण सवारी सञ्चालन र नियम उल्लङ्घनलाई समयमै नियन्त्रण गर्न सकिए सडक दुर्घटनाको सम्भावना घटाउन महत्वपूर्ण योगदान पुग्न सक्छ।

सडक सुरक्षा ट्राफिक प्रहरीको मात्र जिम्मेवारी होइन। चालकले नियम पालना गर्नुपर्ने, यात्रुले पनि सावधानी अपनाउनुपर्ने र आम नागरिकले सडक अनुशासनलाई साझा जिम्मेवारीका रूपमा लिनुपर्ने हुन्छ। त्यसैले नियम उल्लङ्घन गर्नेलाई कानुनी दायरामा ल्याउँदै नियम पालना गर्ने संस्कार विकास गर्नु अहिलेको प्रमुख आवश्यकता हो।

पर्सा ट्राफिक प्रहरीको पछिल्लो सक्रियताले एउटा स्पष्ट सन्देश भने दिएको छ—सडकमा गति जति महत्वपूर्ण छ, अनुशासन त्यसभन्दा महत्वपूर्ण हुन्छ। राडर गनको प्रयोगदेखि नियमित चेकजाँच र जनचेतनामूलक अभियानसम्मका गतिविधिले ट्राफिक व्यवस्थापनलाई केवल कारबाहीमुखी नभई सुरक्षा केन्द्रित बनाउने प्रयास भइरहेको देखिन्छ।

अब चुनौती भनेको यही अभियानलाई निरन्तरता दिनु हो। नियमित निगरानी, प्रभावकारी चेकजाँच, वैज्ञानिक रूपमा गति नियन्त्रण, दुर्घटना बढी हुने क्षेत्रको पहिचान तथा निरन्तर जनचेतनामूलक कार्यक्रमलाई जोड दिन सके पर्साको सडक सुरक्षा अभियान अझ प्रभावकारी बन्न सक्ने देखिन्छ।

सडकमा प्रहरीको निगरानी बढ्नुको अर्थ नागरिकलाई दुःख दिनु होइन, सम्भावित दुर्घटनाबाट नागरिकलाई जोगाउनु हो। यही अवधारणालाई व्यवहारमा उतार्दै प्रहरी निरीक्षक दिपेन्द्र श्रेष्ठको नेतृत्वमा पर्सा ट्राफिक प्रहरीले अघि बढाएको सक्रियता सडक अनुशासन र दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि महत्वपूर्ण कदम बन्न सक्ने देखिएको छ।